They say jump and you say ‘how high?’…

Zmiany, zmiany… powinienem się bać, jakiś mały ludzik z tyłu głowy mówi mi, że powinienem się bać. Że powinienem być scared shitless. Nie wiem, dlaczego małe ludziki z tyłu głowy zwracają się do mnie w języku Szekspira (i kosmitów, przecież wiadomo, że kosmici mówią po angielsku), ale jakoś mną nie trzęsie. Może trochę. Z ciekawości, co się stanie. Z pewności, że stanie się.

Wyjeżdżam, a po powrocie nic nie będzie już takie same. W założeniu to czas odpoczynku i regeneracji, w praktyce kolejny sprawdzian. Koordynacji ruchowej. Samokontroli. Zdolności wymuszenia na sobie odprężenia, jeśli odprężenie nie przyjdzie samo.

Wyjeżdżam i mam nadzieję, że nic nie będzie już takie same. Ja. Młoda. Życie. Fabryka. W Fabryce wkrótce stukną mi dwa lata, jeśli nie przeorganizuję swojego stylu życia i pracy, wkrótce zaryję twarzą w ziemię. Kolejny raz. Wyjeżdżam, a Fabryka zmieni się przez ten czas radykalnie. Pozostaje mi więc zmieniać radykalnie siebie.

Zapalam papierosa, zaciągam się i już wiem, że to przede wszystkim ja sam każę sobie skakać. I każę sobie skakać wysoko. Czasami nawet aż za.

Więc skoczę wysoko, najwyżej przekonam się, jak dobrze potrafię lądować.

Nie ma nic za darmo?

Ostatnia „informacja” Komisji Nadzoru Finansowego odnośnie pośredników kredytowych to kolejny „kuksaniec” w bok branży doradztwa, której obrywa się medialnie raz po raz. Czy to z powodu niepoprawnie zamkniętego kredytu hipotecznego, w której to sprawie interweniował finalnie sam Jarosław Augustyniak, czy w przypadku nietrafionych prognoz dla rynku nieruchomości. KNF przypomina, że „doradcy finansowi” nie ponoszą żadnej odpowiedzialności przed klientem za pośrednictwo między nim a bankiem. Sprawa, zdawałoby się, oczywista – najwyraźniej nie dla każdego.

Ponad rok temu słychać było jeszcze głosy odnośnie regulacji rynku pośrednictwa – w postaci licencji lub podobnych rozwiązań. Mieliśmy sprzedażowe eldorado, co krok wyrastały nowe placówki czy wręcz nowe firmy „doradztwa finansowego”, a przy wysokim zapotrzebowaniu na pracowników „doradcą” można było zostać niemalże „z marszu”. Oczywiście, po odpowienich szkoleniach (sprzedażowych) i dogłębnym zapoznaniu się z ofertą (przynajmniej hasłowo, na podstawie folderów). Złote czasy się skończyły, część firm zamknęła działalność lub została wchłonięta przez konkurencję – pozostaje nam mieć nadzieję, że rynek zweryfikował kompetencje pośredników. I że odeszli ci najmniej rzetelni, a nie ci, którzy sprzedawali najmniej.

O co wobec tego możemy mieć pretensje? Określenie „doradca” utarło się w naszych realiach sprzedaży i trudno dziwić się, że firmy związane z rynkiem finansowym wykorzystują je dla wzmocnienia marketingowego przekazu. W końcu „doradca” to coś więcej niż „sprzedawca” czy „pośrednik”, słowo-klucz wytwarzające przyjazną atmosferę partnerstwa. I trudno powiedzieć, by w tym określeniu czaiło się kłamstwo.

Kłamstwo może czaić się gdzie indziej – w głowie klienta, w jego wygodnym przeświadczeniu o „oddaniu sprawy w dobre ręce” i rezygnacji z osobistego nadzoru nad procesem. Oczywiście, jest mnóstwo doradców, którzy o powierzone pieniądze troszczą się świetnie, a sprawy kredytowe dopinają na ostatni guzik. Ale to nie o nich czytamy czy słyszymy najczęściej, a o tych, którzy – kolokwialnie mówiąc – sprawę spaprali. I oczywiście to ci ostatni najmocniej wpływają na wizerunek branży. Negatywnie.

Nie oszukujmy się – jak pięknie nie brzmiałyby zapewnienia prezesów, wypowiedzi rzeczników prasowych czy reklamowe plansze – prawdziwe życie toczy się na dole, w placówkach. Sprzedawca wynagradzany prowizyjnie zawsze będzie grał przede wszystkim na swoją korzyść – w drugiej kolejności na korzyść klienta. Oczywiście jedno nie musi kłócić się z drugim – klient zadowolony, klient, którego finanse są dobrze zarządzane – w długiej perspektywie będzie klientem bardziej dochodowym. I taacy doradcy z pewnością istnieją. Ale jeśli wziąć pod uwagę doniesienia o sprawach „niedopatrzonych” przez doradcę, o dość pobieżnym przedstawianiu faktycznych kosztów kredytów czy podobnych niedociągnięciach, uzyskujemy raczej ponury obraz branży. Większość problemów przedstawianych w prasie często wynika z niedopatrzeń czy niefrasobliwości klienta – ale w końcu, skoro klient udaje się do „doradcy”, a nie do pośrednika, nie powinniśmy wyciągnąć wniosku, że to jednak firmie powinno zależeć na kliencie świadomym – i przytomnym?

Tak długo, jak istnieje presja na wolumen sprzedaży – miejsca na cud pozostaje wyjątkowo niewiele. Za to przestrzeni na podobne informacje jak ostatni komunikat KNF – wciąż pozostaje sporo.

Tak długo, jak klienci nie zrozumieją, że w zasadzie nie istnieje darmowy lunch.

Zima znów zaskoczyła drogowców…

Gdziekolwiek nie spojrzeć – zaspy śnieżne. Aura – boleśniej niż dotychczas – doświadcza drogowców, kolejarzy i lotników – ale przede wszystkim pasażerów, zmuszonych do odwołania służbowych czy prywatnych podróży. Przy odpowiednim samozaparciu można by pewnie oszacować ekonomiczne koszty tej zimy. Tylko – komu wystawić rachunek?

Ale nie o gwiazdkach z płatków śniegu, a o tych z reklam ostatnio głośno. Po części dlatego, że kolejny raz prezesi banków zarzekają się, że z ich kampanii poznikają gwiazdki i dodatkowe warunki prezentowane małym druczkiem. Po części także za sprawą planowanych zmian w ustawie o kredycie konsumenckim. Zmian, które w założeniu oznaczać mają lepszą ochronę klientów. A które – jak zwykle – przełożą się na kolejny wzrost kosztów kredytów.

Tak jak i w przypadku Rekomendacji T, zaostrzającej podejście do szacowania zdolności kredytowej klienta, tak i nowe regulacje odnośnie kredytów konsumenckich mogą zostać odebrane jako „naprawianie dobrego”, które w efekcie najbardziej odbije się na kieszeni tych, których ochrona ma się polepszyć. Pamiętajmy jednak, że to kieszeń wirtualna – przecież kredytowa. Nie pozostanie to też bez wpływu na budżety banków – te już mówią o konieczności zwiększenia marż, wydłużenia procesu udzielania kredytów i dodatkowych wydatkach na oprogramowanie. Droższe kredyty zaś – i mniejsza dostępność pożyczek na zakup mieszkania – to mniejsza sprzedaż.

Jak nie reklamować by „końca kryzysu” czy „odwilży” na rynku nieruchomości, warunki kredytowania dla klientów indywidualnych szybko się nie poprawią. I można by pochylić się nad smutnym losem akcji kredytowej, gdyby nie fakt, że ani rosnąca górka złego zadłużenia, ani coraz większe problemy z rzetelnym porównaniem ofert bankowych nie wzięły się znikąd. W bajkę o samoregulacji rynku nie wierzą już chyba nawet jej najwięksi miłośnicy. Tymczasem krytyka zmian ze strony banków nasuwa smutny wniosek: nie chcą klienta świadomego, wyedukowanego, dobierającego produkty finansowe podług swoich potrzeb i możliwości. Przecież na „jeleniu” zarabia się lepiej.

Tyle, że do czasu.

…time to relax…